Будда Шакьямуни

Википедия деп веб-сайттан
(Будда шигленген)

Будда Шакьямуни, Будда - эрте-бурунгу Индияга бистиң эрага чедир 6-5 век үезинде чурттап чораан. Ол хаан уктуг төрел бөлүктүң салгал дамчыыр (келир үеде хааны болур ужурлуг) дажызы чораан болгаш ооң адын Сиддхарта Готама дээр.

Бодунуң ачазының каас-коя ордуларынга чээрби тос чыл иштинде чурттап келген. Ынчалза-даа бир катап аңаа төрүттүнериниң, кырыырының, аарыырының болгаш өлүрүнүң кызыгаар чок хилинчектиг човулаңының утка-шынары ажыттынып, билдинип келген. Сагыш-сеткилиниң ханызынга ол човулаң оранындан хая көрнү берген болгаш, оон хосталып алыр дээш, Ойталаашкынны бодарадыпкан. Ооң сеткил-хөңнүнге бүгү амылыг амытаннарга хамаарыштыр кызыгаар чок кээргээчел сеткил болгаш оларны човулаңдан хосталы бээр байдалга чедирип кээр чүткүл тыптып келген. Ол каас-коя ордудан үнүп чорупкаш, алды чыл иштинде куйларга олуруп алгаш бүдээлдээр маадырлыг даяанчы (аскет) бооп, чединместиң эрээ-хилинчээн көрүп чораан. Ямбылыг бай болгаш чединмес ядыы чуртталгаларның кайызын-даа чурттап эрткеш, ол ийи эмин эрттир хайыы, ортузундан хоорук, ынчангаш олар човулаңдан адырлырынга чедирбес деп чүвени Сиддхарта билип каан. Шак ол чөптүг шынны угаап-медереп каанын таварыштыр ол Ачылыг чаагай ортаакы орукка (аргага) чедип кээп, Будда апарган болгаш ол дугайында Өөредиг берген.

Дөс[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

  1. Обычаи и традиции буддизма, почитаемые в семье. Религиозно-просветительское издание. Чотпун-оол оглу Чочагар. На тувинском языке. - Кызыл: ОАО "Тываполиграф", 2012