Самсун
Самсун — Түркия Республиказының хойт талазында, Кара деңис чагазында турар шаар. Ол Түркияның Самсун илиниң төвү болгаш Кара деңис чагазындагы чугула порт шаарларының биризи.[1]
2025 чылдың медээзине көре, Самсун илиниң чон саны 1 392 403 кижи болгон.[2]
1919 чылдың 19 майында Мустафа Кемал Ататүрк болгаш аның чорукташтары Бандырма кемези-биле Самсунга келген. Бу болууш Түркияның улус-азаттык күрежиниң эгелези-биле холбалып саналып турар.[3]
Төөгү
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]Самсун чери эрте үелерден бээр кижилерниң туруп келген черлериниң биризи болуп турар. Самсун аймагындагы эң эрте турар черлерниң биризи Теккекөй үңгүрлери деп саналып турар. Бу черден табылган археологиялык табылгалар Самсуннуң төөгүзүн мезолит үеге хамааржырын көргүзер.[4]
.jpg)
Эртем-шинчилелдерге көре, Самсуннуң эрте адыларының биризи Амисос болгон. Амисос Кара деңис чагазында садыг-сатыг талазы-биле чугула орун туткан. Рим үезинде де шаарның садыг-сатыг маңызылығы өскен.[5]
XII чүс чылдың ийи дугаар чарымында Амисос Селчук түркүлериниң хамаарыышкынына кирген. Бу үеден соң шаарның ады Самсун деп чедип келген деп билинген. Селчук үезинде Самсун Кара деңис чагазында садыг-сатыг төвү болгаш порт шаары катарында маңызылыг орун туткан.[6][7]
Османлы үезинде Самсун Кара деңис порттарының аразында турган шаарларның биризи болгон. XVIII чүс чылдың соонда Самсун болгаш Кара деңистиң өске порттарының Кырым-биле садыг-сатыг харылзаалары күчтене берген.[8]
1919 чылдың 19 майында Мустафа Кемал Ататүрк болгаш аның чорукташтары Бандырма кемези-биле Самсунга келген. Бу болууш Түркияның Улус-азаттык күрежиниң эгелези-биле холбалып саналып турар.[9]
Демдеглелдер
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]- ↑ Samsun (en). Encyclopaedia Britannica.
- ↑ Samsun'un nüfusu 1 milyon 392 bin 403 kişi oldu (tr). Habertürk (2026-02-09).
- ↑ Bandırma Vapuru (tr). Samsun Valiliği.
- ↑ Tarihçe (tr). Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
- ↑ Türkler'den Önce Samsun (tr). Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
- ↑ Samsun (en). Encyclopaedia Britannica.
- ↑ Samsun'un Türkler'in Eline Geçmesi (tr). Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
- ↑ Osmanlılar Devrinde Samsun (tr). Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
- ↑ Atatürk ve Samsun (tr). Samsun Valiliği.