Сарлык

Википедия деп веб-сайттан
Сарлык

Сарлык – ниити ады.

Төрүүр сарлык – кыс сарлык.

Сарлык бугазы – бүдүрүкчү мал, үрелиг мал.

Сарлык шарызы – чазап каан эр сарлык, инек болза шары.

Сарлык бызаазы – ниити ады, назыны бир хар чедир, сарлыктың эр бызаазы аза сарлыктың кыс бызаазы деп чугаалаар.

Молдурга – назыны бир харлыг азы ийи чедир, эр молдурга, кыс молдурга дижир.

Хунан – назыны ийи харлыг азы үш хар чедир, эр хунан азы кыс хунан дижир.

Дөнен сарлык – бир дугаар төрүүр сарлык, назыны үш харлыг азы дөрт хар чедир болур.

Сувай сарлык – бир чылын төрүвейн барган кыс сарлык. Бир чамдыкта үш-дөрт чыл чедир төрүвейн баар азы сувайлыга бээр сарлыктар турар.

Улуг сарлыктар – төрүүр сарлыктар, шарылар. Оларның назыны беш-алды харлыг болгулаар. Ол назын үезиниң сарлыктарын кара чугаада бештиг дээр – ол болза беш харлаан сарлык-тыр. Оон ыңай чедилиг, тостуг, оннуг, он бирлиг, он ийилиг суг дээр.

Салыктың өңү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Сарлык кончуг дүккүр болгаш дүгүнүң өңү янзы-бүрү болур. Ак, ала, калчан-кара, сирти-шокар, ак, ак-шокар, маңгак-ак, сарыгзымаар, кара, ээгилери ак-шокар сарлыктар бар болгулаа. Хайнак Сарлык бугазы инекти ойладып каан болза, оон төрүттүнген бызааны хайнак бызаа, кыс хайнак бызаа дээр. Хайнак молдурга, хайнак хунан, хайнак дөнен дижир.


Дөзү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

  1. Моңгуш КЕНИН-ЛОПСАҢ: ТЫВА ЧАҢЧЫЛ. Тыва чоннуң ыдыктыг чаңчылдары. – Тувинские традиции. Книга вторая: священные традиции тувинского народа. – Кызыл: Тувинское отделение педагогического общества при Министерстве образования республики Тыва: Издательство “Новости Тувы”, 1999. На тувинском языке. 352 с.
«http://tyv.wikipedia.org/w/index.php?title=Сарлык&oldid=9412» деп адрестен парлаттынган