Өшкү

Википедия деп веб-сайттан
Өшкү

Өшкү – ниити ады, төрүүр кыс өшкү, азы бир дугаар төрүп турар өшкү, анайлыг өшкү. Хайдак өшкү – оглу өлүп калган өшкү. Дузак өшкү - ийи харлыг өшкү азы хунан өшкү, бир дугаар төрүп турар өшкү, анайлыг дузак. Кызыр өшкү – анайлаваан өшкү азы бир чылын төрүвейн барган өшкү. Анай – өшкүнүң бир хар чедир оглу, ниити ады, кыс анай, эр анай. Өскүспеек – чашта иези өлүп калган чаш анай. Ийиспеек – чашта иези өлүп калган ийис анайлар. Шара чаш – чаа төрүттүнген анай. Доруккан анай – үш ай четкен, азы сиген чиптер апарган анай. Часкылак – чазын төрүттүнген анай. Күскүлек – күзүн төрүттүнген анай. Сейнек – эр анайны чазап каапканы, назыны ийи хар четкен болур. Серге – эр анайны чазап каапканы, назыны үш хар ашкан болур. Хунажык – чазаттынмаан эр анай, назыны ийи харлыг. Хуна – чазаваан эр анай, үрелиг мал, назыны ийи хардан өөрү. Сүткүр, эъткир болгаш мөге-шыырак уктуг эр анайны хуна кылдыр санап алыр. Бир кодан өшкүге бир хуна чоруур.

Өшкүнүң назын аайы[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Өшкүнү назын аайы-биле адаары тускай чурумнуг болур. Хунан өшкү – ийи харлыг. Дөнен өшкү – ийиден үш хар чедир назылыг. Алды диштиг өшкү – үштен дөрт хар чедир өшкү. Чедишкен өшкү – дөрттен беш хар чедир өшкү. Өшкүнүң өң-чүзүнүн дүгүнүң аайы-биле адаар. Кара хайдак, ак хайдак, сарыг өшкү, дөңгүр ак өшкү, калчан сарыг өшкү, чалбак-көк өшкү. Өшкү – Тываның кадыг-дошкун агаар-бойдузунга кончуг таарышкан мал.


Дөзү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

  1. Монгуш КЕНИН-ЛОПСАҢ: ТЫВА ЧАҢЧЫЛ. Тыва чоннуң ыдыктыг чаңчылдары. – Тувинские традиции. Книга вторая: священные традиции тувинского народа. – Кызыл: Тувинское отделение педагогического общества при Министерстве образования республики Тыва: Издательство “Новости Тувы”, 1999. На тувинском языке. 352 с.
«http://tyv.wikipedia.org/w/index.php?title=Өшкү&oldid=9519» деп адрестен парлаттынган