Тыва дыл

Википедия деп веб-сайттан

Тыва дыл - тыва чоннуң ук дылы, Түрк дылдар бөлүүнге хамааржыр. 4 аңгы диалектилиг: төп (ниити национал чугаа болгаш литературлуг дылдың таваанда чыдар), барыын, тожу болгаш мурнуу-чөөн. Моол, орус болгаш төвүт дылдардан үлегерлеттинген сөстер хөйү-биле ажыглаттынып турар.

Төөгүзү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

1927 чылда латин алфавитке үндезилеттинген национал бижик тургузарының дугайында доктаалды Тыва Арат Республиканың девискээринге үндүрген. Герман үжүктерде үндезилеттинген тыва национал бижикти лама-башкы Лопсаң-Чимит Моңгуш чогааткан бооп турар. Лопсаң-Чиңмиттиң бижиин 1930 чылдан бээр хооруп каапкан.

1930 чылга чедир Тывага моол бижикти база идекпейлиг ажыглап турган. 1930 чылдан бээр орус дыл шинчилекчилери боттарының чогааткан "Чаа латин алфавитке" үндезилээн бижиин тывага нептередип эгелээн. Бо-ла чылдарда бижик чок чорукту узуткаарынга солуннар база улуг рольду ойнаан дээрзин демдеглээр апаар

1941-1944 чылдарда латин хевирлиг тыва бижик СССР-ниң көвей чоннары ышкаш кирилл бижимелче шилчээн.

1990 чылдың декабрьда «Тыва АССР-ниң дылдарының дугайында» хоойлузу-биле тыва дыл күрүне дылы апарган.

1990 чылдарның эгезинде республикага национал-регионалдыг компонентилер киирип турда, национал школаларны тургускан. Оларга төрээн дыл — 1-ден 6 класска чедир өөредилге дылы, 1-ден 11 класска чедир өөренир эртем кичээли апарган.


Даштыкы шөлүглер[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

«http://tyv.wikipedia.org/w/index.php?title=Тыва_дыл&oldid=13588» деп адрестен парлаттынган