Тыва Республика

Википедия деп веб-сайттан
Тыва Республика

Flag of Tuva.svg Coat of arms of Tuva.svg
Тываның тугу Тываның сүлдези
Тыва Республика Россияның картазы
Төвү Кызыл
Шөлү 168 600 км²
Чоннуң саны 308 500 (2006)
Федералдыг округу Сибирский
Экономиктиг району Восточно-Сибирский
Күрүре дылдары Тыва, Орус
Чазак
Баштыңы
Кара-оол Шолбан
Председатель
Законодательной палаты Великого Хурала
Оюн Василий

Тыва Республика ({{lang-ru|Респу́блика Тыва́) - Сибирь федералдыг округта Россия Федерацияның субъектизи, федералдыг дугаары 17. Тыва чоннуң төп чурту. Оон аңгыда орус, хакас, бурят, моол дээш чоннар чурттап турар.

Мурнуу чүгүнде Моол, соңгу чүгүнде Хакас Республика база Красноярск крайы, барыын чүгүнде Алтай Республика, чөөн чүгүнде Бурят Республика-биле кызыгаарланган. Тыва Азий диптиң төвү болгаш Улуг-Хемниң бажы кылдыр санаттынып турар.

Тываның төөгүзү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Тываның төөгүзүн дараазында ылгайлаң чүүлде бижээн :Тываның төөгүзү.

Тываның ыдык ырызы (Гимн)[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

2011ч. тура "Мен тыва мен" ырыны Ыдык ыры кылдыр шилээн.

(1) Арт-арттың оваазынга
Дажын салып чалбарган
Таңды, Саян ыдыынга
Агын өргээн тыва мен.

КОЖАМЫК

Мен — тыва мен
Мөңге харлыг дагның оглу мен.
Мен — тыва мен
Мөңгүн суглуг чурттуң төлу мен.

(2) Өгбелерим чуртунда
Өлчей тарып иженген,
Өткүт хөөмей ырынга
Өөрүп талаан тыва мен.

КОЖАМЫК:

(3) Аймак чоннар бүлези
Акы-дуңма найыралдыг,
Депшилгеже чүткүлдүг
Демниг чурттуг тыва мен.

КОЖАМЫК:

Кожуун[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Тыва чон[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Тывадан дашкаар черлерде тывалар база тускай чуртап турар: Моолда, Кыдатта.

Кыдатта тывалар[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Кыдатта тываларның аът чарыжы

Тываже кирери[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

Тываже кирип моорлаңар!


Шөлүглер[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]