Эрги түрк бижии

Википедия сайттан
Перейти к навигации Перейти к поиску

Эрги түрк бижик (Көк-түүрк бижии, Орхон бижик болгаш Орхон-Эне-Сай бижии деп база адаттынар) дээрге амгы өйнүң 8-10 чүс чылдарында эрте түүрк күрүнелерниң девискээрлеринге эрги түүрк дылдың бижии кылдыр ажыглаттынып турган бижик.

Теҥри (дээр) дээр дыл эрги түрк бижии.


Таблица символов[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Орхон-Эне-Сай үжүглел (делгерээн өйүнде)
Ажыглалы Үжүк Кириллик үжүк дүгжүрү болгаш адаары
ажык үннер Old turkic letter A.png А, Э /a/, /e/
Old turkic letter I.png Ы, И /ɯ/, /i/, /j/
Old turkic letter O.png О, У /u/, /o/, /w/
Old turkic letter U.png Ө, Ү /ø/, /y/, /w/
ажык эвес үннер ажыглалы (¹) — кадыг,
(²) — чымчак
ажык үннер биле
Old turkic letter B1.png Old turkic letter B2.png Б¹ /b/ Б² /b/
Old turkic letter D1.png Old turkic letter D2.png Д¹ /d/ Д² /d/
Old turkic letter G1.png Old turkic letter G2.png Г¹ (Ҕ) /g/ Г² (Ғ) /g/
Old turkic letter L1.png Old turkic letter L2.png Л¹ /l/ Л² /l/
Old turkic letter N1.png Old turkic letter N2.png Н¹ /n/ Н² /n/
Old turkic letter R1.png Old turkic letter R2.png Р¹ /r/ Р² /r/
Old turkic letter S1.png Old turkic letter S2.png С¹ /s/ С² /s/
Old turkic letter T1.png Old turkic letter T2.png Т¹ /t/ Т² /t/
Old turkic letter Y1.png Old turkic letter Y2.png Й¹ 3 /j/ Й² 3 /j/
чүгле (¹) — Қ биле
чүгле (²) — К биле
Old turkic letter Q.png Old turkic letter K.png Қ /q/ К /k/
шупту ажык

үннер биле

Old turkic letter CH.png /ʧ/
Old Turkic letter M.svg /m/
Old turkic letter P.png /p/
Old turkic letter SH.png /ʃ/
Old turkic letter Z.png /z/
Old turkic letter NG.png /ŋ/
катышкан

үннер

+ ажык

үннер биле

Old turkic letter ICH.png ИЧ, ЧИ, Ч /iʧ/, /ʧi/, /ʧ/
Old turkic letter IQ.png ЫҚ, ҚЫ, Қ /ɯq/, /qɯ/, /q/
Old turkic letter OQ.png Old turkic letter UK.png ОҚ, УҚ,
ҚО, ҚУ, Қ
/oq/, /uq/,
/qo/, /qu/, /q/
ӨК, ҮК,
КӨ, КҮ, К
/øk/, /yk/,
/kø/, /ky/, /k/
+ ажык эвес

үннер биле

Old turkic letter NCH.png -НЧ /nʧ/
Old turkic letter NY.png -НДЖ /nʤ/
Old turkic letter LT.png -ЛТ, -ЛД /lt/, /ld/
Old turkic letter NT.png -НТ, -НД /nt/, /nd/
сөс аңгылакчызы Old turkic letter SEP.png чок
(-) — чүгле сөс төнчүзүнде ажыглаттынар

(3) — чамдык таварылгаларда Ч, ДЖ кылдыр база номчуп, бижип болур


Даштыкы шөлүглер[эдер | вики-сөзүглелди эдер]