«Азияның төвү» обелиск

Википедия деп сайттан
Перейти к навигации Перейти к поиску
"Азий Диптиң Төвү" (2014)
"Азия Төвү" чоогундан
"Хаанның аңнаашкыны" азы "Хаан биле Кадынның аңнап турары" деп скупльтура бөлүктү Кызылдың база Тыва биле Россияның демнежилгезиниң 100 чыл оюнга тураскаадып, 2014ч. Азий Төвүнүң чоогунга тургускан.
Путин Владимир Азия төвүнде, 2007ч
Шуудаң дамдээнде Азия төвү, 1994ч
Tuva Kyzyl Center of Asia 200107260179.jpg


Обелиск Азий Диптиң Төвү, Азий Төвү (орус. Центр Азии) - Тываның х.Кызылда турар Азия Диптиң төвүн демдеглээн тураскаал. Ол Эне-Сайның кыдыында хем белдиринде турар.

Турар чери[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Бии-Хем биле Каа-Хемниң каттышкан черинден ырак эвесте, барык Кызыл хоорайның төвүнде, Улуг-Хемниң солагай талакы эриинде.

Хевири[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Тураскаалдыг улуг бөмбүк - глобус хевирлиг төгериинде диптерни чуруп айыткан, ында Тыва чурту онзаланып көстүп турар. Бөмбүктүң артындан дээрже он метр бедик үш кырлыг сүүр суурга шиштейин үне берген.

Төөгүден[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Эрги Азий Төвү

Эрги обелисктиң авторлары: Демин В. чурукчунуң болгаш Бажин В. биле Ветчинов В. архитекторларның төлевилели-биле 1964 чылда туткан.

"Азия төвү" Тываның төп географтыг туружун илередип турар бир дугаар демдек тураскаал эвес болуп турар. Шаанда амгы обелискиниң турган черинге субурган турган.

Улуг-Хемниң шинчилекчизи Родевич В.М. Таңды-Тыва күрүне Азия диптиң таптыг-ла төвүнде турар деп эң баштай илереткен. Ону ол-ла чылда Тывага кээп чораан англи топограф болгаш шинчилекчи Каррутерс А.Д. бадыткаан.

Обелискини архитектор Куулар Михаилның төлевиле-биле 1984 чылда улам бедидип, мрамор-биле силбип чаарткан.

Дөзү[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

  • "Тыва дугайында 99 айтырыгга харыылар" Дарбаа Ю.К.