Гёпперт-Майер, Мария
|
Мария Гёпперт-Майер | |
|---|---|
|
нем. Maria Göppert-Mayer | |
| | |
| Төрүмел ады | Lua алдаг: expandTemplate: template "lang-mul" does not exist. |
| Төрүттүнген хүнү: | 1906 июньнуң 28[1][2][3][…] |
| Төрүттүнген чери: | |
| Мөчээн хүнү: | 1972 февральдың 20[1][2][3][…] (65 хар) |
| Мөчээн чери: | |
| Чурт: | |
| Эртем сферазы: | физика[5], ядерная физика[d][6], радиоактивность[d][6], квантовая механика[d][6], теоретическая физика[d][6], физическая химия[d][6], фотохимия[d][6] биле статистическая механика[d][6] |
| Ажыл чери: | |
| Альма-матер: | |
| Эртем удуртукчузу: | Макс Борн[d] |
| Шаңңалдары: | |
| Хол үжүү: |
|
Мари́я Гё́пперт-Ма́йер (нем. Maria Göppert-Mayer; 1906ч июнь 28, Катовице, Герман империя — 1972ч, февраль 20, Сан-Диего, АКШ) — физик, физикага Нобель шаңналын алган үш херээжен улустуң бирээзи. 1963 чылда Ханс Йенсен-биле кады шаңналды үлежип алган.
АКШ-тың Национал эртемнер академиязының кежигүнү (1956).
Намдары
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]Мария Гёпперт-Майер – педиатр профессору Фридрих Гёпперт биле дыл болгаш литература башкызы Мария Гёпперттиң чаңгыс уруу. 1910 чылда Гёттингенче көже берген. Кара чажындан ол сургуулдар болгаш университет башкыларының чанынга өскен. Оларың аразында: Энрико Ферми, Вернер Гейзенберг, Поль Дирак база Вольфганг Паули. 1924 чылда университет кирип алган. Макс Борн, Джеймс Франк база Адольф Виндаустуң лекцияларын дыңнап чораан.
1930 чылда Джозеф Эдвард Майер-биле өгленип алган. Удатпаанда олар Америкаже көже бергеннер.
Гёпперт-Майер Американың хөй университеттеринге дыка үр халас ажылдап келген, чүге дизе Улуг депрессия үези база турган, өөнүң ээзи база ол-ла университеттерге ажылдап турган, ынчангаш төрелдерин киири турар деп баар дээн чылдагаан-биле. 1940 чылда өөнүң ээзи-биле «Статистическая механика» деп ном үндүрген.
Аргоннуң национал лабораториязы ажыттынган соонда 1946 чылда Гёпперт-Майерке аңаа чартык ставкага эртем ажылдакчызы кылдыр теоретиктиг физика талазы-биле ажылче чалаан. Аңаа ол Нобель шаңналы алган теориязын ажыткан.
Ол-ла үеде немец физик Ханс Йенсен оон аңгы боду база-ла ол-ла ажыдыышкынны кылган. 1955 чылда олар кады «Элементарная теория оболочечной модели ядра» деп ном бижээн.
Демдеглелдер
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]- 1 2 Encyclopædia Britannica (англ.)
- 1 2 https://www.fembio.org/biographie.php/frau/frauendatenbank?fem_id=11343 (нем.)
- 1 2 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
- ↑ Гёпперт-Майер Мария // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 Ogilvie M. B. The Biographical Dictionary of Women in Science (англ.): Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century — Routledge, 2003. — Vol. 1. — P. 510. — 798 p. — ISBN 978-1-135-96342-2
- 1 2 3 4 5 6 7 Чешская национальная авторитетная база данных
- 1 2 3 4 5 6 https://history.aip.org/phn/11604031.html
Литература
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]- Храмов Ю. А. Гёпперт-Майер Мария (Goeppert Mayer) // Физики: Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.: Наука, 1983. — С. 80. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
Шөлүглер
[эдер | вики-сөзүглелди эдер]- М. Гепперт-Майер. «Ядерные оболочки» // Успехи физических наук, том 82, выпуск 4, апрель 1964
- Информация с сайта Нобелевского комитета (англ.)
- Биография Марии Гепперт-Майер (англ.)
- Maria Goeppert-Mayer: La belleza de Göttingen