Алдын-оол, Арыя Араптановна

Википедия сайттан
Шилчиир: навигация, дилээр
Арыя Араптановна Алдын-оол

Арыя Араптановна Алдын-оол (февраль 29, 1928 төр.)ССРЭ-ниң Улустуң Башкызы, Россия школаларының Алдарлыг Башкызы, тыва школаларның эге класстарынга тыва дылдың болгаш номчулганың дузаламчы номнарын тургускан башкы, бирги класстарның тыва үжүглелиниң автору. «Хүндүткелдиң демдээ» болгаш Тыва Республиканың ордени, «Ачы-хавыяалыг ажыл-иш дээш», «Күш-ажылчы алдар», «Күш-ажылдың хоочуну» болгаш өске-даа медальдар-биле шаңнаткан. Кызыл хоорайның хүндүлүг хамаатызы.

Намдары[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Арыя Араптановна 1928 чылдың февраль 29-та Тыва Арат Республиканың Бай-Тайга кожууннуң Көөп-Сөөк сумузунда Ооруг (Өөрүг) деп черге ажылчын араттың өг-бүлезинге төрүттүнген.

Ажылчын базымын 1946 чылда Бай-Тайга кожуунунуң Шуй сумузунуң школазынга эге класстар башкызындан эгелээн, ооң-биле катай Кызылдың педагогика училищезинге заочниктеп өөренип турган. 1955 чылда башкылар институдун, а 1970 чылда педагогика институдун дооскан. Эге класстарны төрээн дылынга, шын бижилгеге база номчулгага өөредиринге элээн хөй арга-дуржулганы, шенелделерни (эксперимент) чоруткан. Эге класстарны өөредириниң дугайында айтырыгларын өөренип көргеш, дузаламчы номнарны үндүрген. Бирги класстарның «Үжүглелин» тургускан, «Бодуң номчу», «Эдертиглер чыындызы», «Диктантылар чыындызы», «Бижилге кыдыраажы» дээш өске-даа эге класстарга түүлүг (серийные) номнарны бижээн. Эге класстарның башкыларынга өөредириниң дугайында арга-сүме номнарын чыып бижээн[1][2].

Шаңналдары[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

  • «ССРЭ–ниң Улустуң Башкызы» ат;
  • «РСФСР-ниң школаларының Алдарлыг Башкызы» ат;
  • Тыва Республиканың Ордени;
  • «Хүндүткелдиң Демдээ» орден;
  • «Ачы-хавыяалыг ажыл-иш дээш» медаль;
  • «1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынының тиилелгезиниң 50 чылы» медаль;
  • «Күш-ажылчы алдар» медаль;
  • «Күш-ажылдың хоочуну» медаль;
  • «Ачы-хавыяалыг ажыл-иш» медаль;
  • «Кызыл хоорайның хүндүлүг хамаатызы».

Дөзүк[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

  1. А.А. АЛДЫН-ООЛ – УЧИТЕЛЬ-НОВАТОР, ЭКСПЕРИМЕНТАТОР, АВТОР И СОСТАВИТЕЛЬ УЧЕБНИКОВ
  2. Народный учитель СССР Арыя Алдын-оол принимает поздравления с днем рождения – tuvaonline.ru