Россия

Википедия сайттан
Шилчиир: навигация, дилээр
Россия Федерациязының ортографиктиг проекциязы. Крымны база немээн
Россияның тугу
Россияның сүлдези

Россия (албан ёзузу-биле күрүнениң ады Россия Федерациязы азы кысказы биле РФ) - Европаның чөөн чүгүнде, Азияның соңгу чүгүнде чаттылган чурт. Делегейде эң-не улуг күрүне. Чурттакчы чону 2010 чылда - 141 927 296 кижи чуттап турар, амгы үеде күрүне делегейде ол хемчээли-биле 9 дугаар черде чоруп турар. Төп хоорайы - Москва.

Күрүне дылы - орус дыл.

Россия - федералдыг күрүне, 85 кезектен (субъектен) тургустунган. Олар болза 46 можу (область), 22 республика, 9 край, 3 федералдыг хоорай, 4 автономнуг округ, 1 автономнуг область.

Россия 18 күрүне биле кызыгаарлажып турар, кургаг чер таварыштыр кызыгаарлашкан күрүнелер: Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Белоруссия, Украина, Абхазия, Грузия, Мурнуу Осетия, Азербайджан, Казахстан, Кыдат, Моол, Соңгу Көрей.

Күрүнеде янзы-бүрү чоннар чурттап турар. Чон бүрүзү аңгы дылдыг, культуралыг. Кижи саны-биле эң хөй чон орустар болганда, күрүне чурттакчыларының 75 хуузу православ чүдүлгелиг бооп турар. Ынчангаш Россия делегейде эң хөй православ чүдүкчүлүг чурт бооп турар.

Үлетпүр бүдүрүлгелиг чурт, ынчалза-даа ниити экономиказы өзүм сайзыралда чоруур чурт. Делегей банкызының саналы-биле ВВП-зиниң ППС-ке хемчээли 2012 чылда 3,380 трлн. доллар болур (1 кижиге 23,549 доллар онаажыр). Акшазы — орус рубль акшазы (2011 чылда, 1 долларның өртээ 29,4 рубль болур).

1991 чылда СССР күрүнези буурап душкен соонда, Россия Федерациязы СССР-ниң орнун солаан чурт деп даштыкы чурттар демдеглээн.