Перейти к содержанию

Саая, Көгел Мижитей оглу

Википедия деп сайттан

Көгел Мижитей оглу Саая

Портрет
Төрүттүнген хүнү 1931 июньнуң 10(1931-06-10)
Мөчээн хүнү 2021 июльдуң 21(2021-07-21) (90 хар)
Чурт
Саая Когел Мижитеевич

Көгел Мижитей оглу Саая (орус. Саая Когел Мижитеевич англ.  Kөgel Mizhitej oglu Saaya - 21 2021) – Тыва ус-шевер, даш чазаныкчызы, чурукчу, чон сайзырадыкчызы, амгы үениң сарыг шажын хүрээлерниң тударының удуртукчузу, улуг хүндүткелдиг акывыс.

Туткан хүрээлери

[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

1) Бо чаа үеде, ССРЭ соонда, Тываның бирги сарыг шажын хүрээзи 1990 чылдың төнчүзүнде Бай-Тайганың Кызыл-Даг сумузунга туттунган. Ол тудугнуң эгелекчилери - Саая Көгел база Кочаа Сергей чурукчулар, даш-чазаныкчылар. Ол тудугнуң бүткени дыка дораан болган: 1990 чылдың июнь-декабрь. Доозулган тудугнуң 2 каът болган: 1ги каъдын даш-чазаныкчы чурукчуларга бергеш, а 2ги каъды - чүдүлге өргээзи бүткен. Хүрээ болза сарыг шажынның ёзулуг хүрээзинге дүүшкен.Бүгү хүрээниң каасталгазы адаанга ажылжап турган ус-шеверлерниң ажылдары болган. Байыр-ажыдыышкыны 1990 чылдың декабрьның 27-де болган. Хүрээни айызап ажыдыышкынын 94 харлыг хүлээлгезин салган лама Куулар Шымбай-оол (үезинде Үстүү-Хүрээге өөренип турган) кылган.

2) Бажы бедик Бай-Тайганың чурумалдыг Бел аржаанының чанынга шаанда база хүрээ турган. Репрессия чылдарында ол хүрээни узуткап, өрттедипкен турган. Ыдыктыг черниң чулазы өшпээн. Амгы үеде ооң орнунда чаа хүрээ туттунган. Саая Көгел Мижитей-оглу бо хүрээниң туттунарынга улуг үлүг-хуузун киирип чоруур.

Даглар-биле бүзээлеттинген арыг агаарда, маажым черде турар хүрээниң күчү-күжү, энергиязы дыка улуг деп турар. Хүрээниң катап тургустунуп турарынга чон аргажок өөрүп турар.