Таңды Урянхай

Википедия деп веб-сайттан
Таңды Урянхайның кызыгаарын көгертир көргүскен

Таңды Урянхай (орус. Урянхайский край; кыд. 唐努烏梁海; пиньинь. Tángnǔ Wūliánghǎi) - Тываның 1914 чылдан 1921 чылга чедир Россия империязының протекторады турганында ынчаар адаттынып турган. Таңды Урянхай 1912 чылга чедир Цин деп маньчжур династияга (Кыдат күрүнениң) чагыртып турган.

1912-1913 чылдарда Кыдатка Синьхай революциязының болганы соонда тыва нояннар (амбын-ноян Комбу-Доржу, Чамзы Камбы-лама, гун ноян Буян-Бадыргы дээш өскелер-даа) хаан чагыргазынче (царское правительство) Россия империязының протекторады кылдыр Тываны хүлээп алыры-биле каш-даа катап дилег кылганнар.

1914 чылдың апрель 4-де (17) Николай II С.Д.Сазоновтуң айыткал бижиинде Таңды Урянхайның беш хошунунуң чурттакчыларын хүлээп алырының айтырыынга «Согласен» деп айыткан, ол чүл дээрге Тываны Россия империязының протекторады кылдыр тургусканын илереткен[1].

Административтиг талазы-биле Таңды Урянхай 7 хошунга чарлып турган: Бээзи, Даа, Маады, Оюннар, Салчактар, Тожулар болгаш Чоодулар.

Дөзү[эдер | Үндезин сөзүглелин эдер]

  1. К 95-летию Белоцарска - Урянхайска - Красного - Кызыла
«http://tyv.wikipedia.org/w/index.php?title=Таңды_Урянхай&oldid=9435» деп адрестен парлаттынган