Эрзин кожууну

Википедия сайттан
Перейти к навигации Перейти к поиску
Эрзин кожууннуң сүлдези

Эрзин кожууну - Россия Федерациязында Тыва Республиканың бир кожууну.

Кожуун төвү – Эрзин деп суур. Кызыл хоорай биле Эрзинниң аразы 216 км.

Шөлү - 10830,12 км2. Чурттакчы чонунуң саны - 8308 кижи (2017). Национал тургузуу - тывалар. Шажынчы тургузуу - буддистер. Автомобильдин кодунуң дугаары - 17. Куржаг шагы - MSK+4 (UTC+7).

Төөгүзү[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Эрзин кожуун 1941 чылдың апрельде тургустунган. Кожуун Тываның мурнуу-чөөн чүгүнде чыдар. Каа-Хем, Кызыл, Тес-Хем кожуннар-биле болгаш мурнуу чүкте Моол күрүне-биле кызыгаарлажып турар.

Бичии Хуралдың Президиуму 1941 чылдың апрель айда айтыышкынының аайы-биле Тес-Хем кожууну ийи – Тес-Хем, Эрзин – кожууннарга чардынган. Эрзин кожуунга Бай-Даг (6 арбан), Эрзин (12 арбан), Нарын (10 арбан), Качык (5 арбан), Тес (6), Бай-Хөл (5) хамаарышкан. Ниити кожуун чурттакчыларынын саны 2988 болгаш 750 өг-бүле болган[1].

1941 чылдың чурттакчы чонунуң чизелээни-биле Эрзин кожуунда 90 157 баш мал санаттынган: аът - 6717, инек - 10 794, хой - 44 827, өшкү - 27567, теве - 195, сыын - 17, сарлык - 340[1].

Амгы үеде Эрзин кожуунуң төвү 1951 чылдың август 23-те төп хоорайы Сарыг-Булуң болуп тургустунган. Облисполкомнуң дужаалы-биле 1951 чылдың август 23-те Сарыг-Булуң Эрзин кылдыр эде адаттынган. 1963 чылдың февраль 7-де Эрзин кожууну Эрзин району Тес-Хем районунуң удуртулгазынче берипкен. 1965 чылдың январь 12-де Эрзин району катап тургустунган.

2011 чылдың ноярь 1-де Тывага бир дугаар кургаг хоойлу чарлаан кожуун .

Эрзин кожууннун ТАР уезинде сайзыралы[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Сумулар чизези[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

  1. Эрзин сумузу, төп сууру Эрзин;
  2. Бай-Даг сумузу, төп сууру Бай-Даг;
  3. Мөрен сумузу, төп сууру Мөрен;
  4. Нарын сумузу, төп сууру Нарын;
  5. Качык сумузу, төп сууру Качык;
  6. Сарыг-Булуң сумузу, төп сууру Булуң-Бажы.

Демдеглелдер[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

Дөс[эдер | вики-сөзүглелди эдер]

  1. Тыва чуртунда хоорай, сумулар чизези.
  2. Эрзин дугайында Тыва Республика чазааның сайтызында.